جهان یادگار است و ما رفتنی (1)
دربارۀ کتاب یادگار نیک، به قلم حسین مسرّتدکتر پیام شمسالدینی[1]مسرّت، حسین (پژوهش و نگارش)، یادگار نیک، پنجاه گفتار دربارۀ زرتشتیان یزد، تهران: هیرمبا، 1402، u202b۳۲۷ ص.: مصور.یزد شهری است در میانۀ دو کویر مرکزی ایران - دشت کویر و کویر لوت - و تا حدودی بهدوراز برخی راههای تجاری و مسیرهای راهبردی. از...
جهان یادگار است و ما رفتنی (2)*
دربارۀ کتاب یادگار نیک، به قلم حسین مسرّتدکتر پیام شمسالدینی[1]در کتاب یادگار نیک نیز میتوان دو مورد از این کوششهای یکدلانه را مشاهده کرد: «کتابشناسی دبیرستان کیخسروی» و «کتابشناسی گزارشی زرتشتیان استان یزد». دومین مورد بهتنهایی دستنامۀ پژوهشی ارزندهای دربارۀ شناسایی ابعاد مختلف زندگی اجتماعی، فرهنگ...
واژه ها و اصطلاح های گسترده در تاجیکستان (10)
حسین مسرّتلولی = کولیلَهجَوی = لهجه ایماشین گرد = ماشین روماگنویا = انگور سیاه، یک نوع گیاه دارویی است که خون را زیاد می کند.مالیه = دارایی مانتو/ مَنتو= یک نوع خوراک که داخل خمیر پیچیده و با گوشت ریز کرده یا چرخ کردۀ گوسفند یا گاو و پیاز و زیره در آب می پزند.مانده نباشی = خسته نباشیمانندی = شباهت م...
واژه ها و اصطلاح های گسترده در تاجیکستان (11)
حسین مسرّتمَیلَش = (maylash ) باشد، چشم، اطاعت ( تاجیکی )مَیلی = (mayli) باشد، چشم، اطاعت ( ازبکی ) مینرال = (минералӣ)معدن، آب معدنی (روسی)مَینه = ( mayna) مرغ مینا ناترسی= نترسی، شجاعتناحیوی = ناحیه ایناخُنَک = گیومه نارسا= نقصناک = پسوندی که در این کشور زیاد به کار می رود، مانند: ثمره ناک، شجاعت ...
واژه ها و اصطلاح های گسترده در تاجیکستان (12)
حسین مسرّتزبانزدهای تاجیکی این زبانزدها (ضرب المثل ها) به استثنای سه نمونه، همه از گفته های دکتر کمال الدین عینی، عضو فرهنگستان تاجیکستان است.******احتیاط ، نصف حیات.اگر سگ دیوانه شد، صاحبش را می گزد.بزن به دمبه ، بزن به خمبه = به هر کاری دست بزن تا پیروز شوی.(از محمّدی خراسانی) به امید خدا نشو ، بو...
کهن ترین نسخۀ خطّی جامع الافتراق و الاتفّاق لصنعة الترياق در كتابخانة وزيري يزد (1)
نوشته :حسین مسرّتجامع[ الافتراق و الاتّفاق] لصنعة الترياق لوجود . . . مؤلّف : نورالدّين ابوالحسن علي بن عبدالعظيم انصاري متطبب.تأليف : دهة سوم محرّم 669 ق.چکیده :جامع الافتراق والاتفاق لصنعة التریاق از مهمترین کتاب های خطّی در زمینۀ شناخت تریاق و خواص پزشکی و پادزهری بوده که تاکنون چاپ نشده و شش نسخ...
کهن ترین نسخۀ خطّی جامع الافتراق و الاتفّاق لصنعة الترياق در كتابخانة وزيري يزد (2)
نوشته :حسین مسرّت- 12-فی وصف الحیات و ذکر اجناسها و لحومها و ما الذی ینبغی ان یستعمل منها و ما الذی ان یتقی.13- فی ماهیّة ادویّة المفردة و قواها و اقرصتها و منافعها و صفاتها و هیآتها و طعمومها و روایحها و اختیار الجید ممنها و اشکالها و مواضعها و وقت اختیار ها بطریق کلّی.14- فی الکلام علی کلّ واحد من...
کهن ترین نسخۀ خطّی جامع الافتراق و الاتفّاق لصنعة الترياق در كتابخانة وزيري يزد (3)*
نوشته :حسین مسرّتنسخة كتابخانة ملّي ايران (ش 843ع ) به نام : الاتفّاق و الافتراق لصنعة الترياق آغاز : بسمله . . . جعل بدنه اشرف الابدان و الهمّه.انجام : قهو اشدّ قبضا من نفس الورد فهو كذلك ايضاً من كتاب اتفّاق و افتراق. نستعليق ، گويا قرن 11ق.180برگ ، 30باب.نسخة ديجيتالي شده در كتابخانة ملي ايران .6...
واژه ها و اصطلاح های گسترده در تاجیکستان (7)
حسین مسرّتسِریش = چسب سَلات = Салат)) سالاد (روسی)سلامت باشید = به هنگام عطسه کردن به یکدیگر می گویند.سَمبوسَه = خوراکی که داخل آن گوشت گاو کوبیده و پیاز است.سنجش = قیاس ، مقایسه سوپ پیتی/ سوپیتی = آبگوشت دیزیسِوِتا فُر= (светофор) چراغ راهنمایی (روسی) سوختار = آتش سوزیسودا = معامله، خرید و فروشسُور...
واژه ها و اصطلاح های گسترده در تاجیکستان (8)
حسین مسرّتعلّت = نقص علی حِدّه = اضافه، جداگانهعَمَک = عموعَمَکی = عموعمّه بچّه = بچّه عمّه عَنعَنَه = سنّت، عادت های گذشتهعنوان جو = دانشجوی دکتریعِوض = (evaz)عَوضعیوض = عوض ، مبادلهغایب خوان = غیر حضوری ، در امتحاناتغُلته = (gholteh ) چاقغلط کردن = اشتباه کردنغوزه پایه = کلوزۀ پنبه غوس = آدم فربه ...
واژه ها و اصطلاح های گسترده در تاجیکستان (9)
حسین مسرّتکرسی چه = صندلی ، چهارپایه، صندلی کوچککرَم = (karam) کلم کس = نفرکسَل= (kasal) بیمارکِشال کردن= آویزان کردنکِشاله نکن= طول ندهکِشال یافتن = طولانی شدن ، مانند گویش یزد کِشت گذرانیدن = کشت کردن کُشتن = خاموش کردن، چراغ را کشتن کشنیز = گشنیز کفتر= کبوتر. به همین گونه در یزد به کار می رود. کف...
واژه ها و اصطلاح های گسترده در تاجیکستان (4)
حسین مسرّتتاب = مقاومتتاجیکی بودن = لفظی است کنایه مانند که دربارۀ برخی اجناس ناکارآمد ، و برخی امور به کار می رود. تا رفت = رفته رفته، کم کم ، به تدریجتارون = گیاهی ترش مزّه ، نوعی ریواس (شاید ازبکی) تازه= تمیز ، پاکتازه کردن = تازه شدن ، به روز شدن ، تمیز و پاکیزه کردنتالار= سالن، کافۀ رقصتالار خو...
واژه ها و اصطلاح های گسترده در تاجیکستان (5)
حسین مسرّتچه خیلی؟ = چه طوری؟ در احوال پرسی گویند. چیل = چهلحاجت خانه = آبریزگاه، مستراححاضِر = اکنون، بله ، بفرمایید ، باشه ، چشم حافظ = خواننده حالت سازه = حالت خوبه ؟ در احوال پرسی گویند.حُجّت = مدرک ، سندحَرب = ارتش حَربی = نظامی، ارتشیحکایه = روایتحَکم = داورحِمایه = دفاع از پایان نامۀ دانشگاهی...
واژه ها و اصطلاح های گسترده در تاجیکستان (6)
حسین مسرّتدوصَد= دویستدوگانه = دوستی بین دو دختر یا دو زندوگانیک= دوقلودویُم = دوم دَه مَردَه = روستایی ، چوپاندیار= وطن دیپلُم = (diploma) مدرک دکتری (انگلیسی) دیسکوتِک = (discotheque) محلّ رقص و ... دیگِ بوغ = دیگ بخاردیگر کردن= عوض کردندیوانه خانه = تیمارستان راست کرده ایستاده = حالتِ خبردارراگو ...
سخن ناشر تحفه فاتحیه
تحفۀ فاتحیه (جنگxadنامۀ سردارفاتح در یزد)، اثر شادروان میرزامهدی جلالی یزدی است که در ستایش و گزارش جنگ محمّدرضاخان سردارفاتح بختیاری با راهزنان راه خراسان به سردستگی تیمور سروده شد. این اثر از چند جهت ارزشمند است؛ 1- تنها اثر باقیxadمانده از این شاعراست 2- تنها اثر جامع در معرفی عملکرد سردارفاتح از...
عطاری که کتابداری میکرد!*
ایسنا/یزد «عباس آقا مسرت» یکی مشاهیر یزدی قرن معاصر با طبعی شاعرانه و علاقمند به کتاب و مطالعه بود که با وجود فعالیت در حرفه عطاری و بعدها به عنوان یکی از سردفترداران معروف شهر، همواره در امور خیر و عام المنفعه پیش قدم بود.«حسین مسرت» در گفتu200eوگو با ایسنا یکی از فرهیختگان و نیکنامان یزد که علاقه ...
خَویدَک 1400*
حسین مسرّتخَویدَک 1400: جواد دشتی خویدکی، محمّدرضا صدّیقی خویدکی، یزد: کتاب آرای پیشگام، 1402، رقعی، 140ص، مصوّر (بخش رنگی)، جدول.سه روستا در یزد با نام همانند داریم : بیداخَوید، سَخوید، خَویدَک که برگرفته از واژۀ خَوید (xavid) یا (xid ) به معنای گندم یا جوی تازه رُسته است[1] . دو روستای نخست، سردسی...
خاندان مرشد در یزد(4)
حسین مسرّتزندگی نامه ها به ترتیب الفبای القاب می آید.دکتر علی اکبر مرشدعلی اکبر مرشد ، فرزند غلامعلی و سکینه ،جدّ وی حاج محمّد باقر مرشد و آقا علی مرشد بودند.پدرش در سال 1309 ش برای کار تجارت به رفسنجان رفت و علی اکبر در روز چهارم دی 1309 ش در شهر رفسنجان به دنیا آمد، تحصیلات مقدّماتی را تا کلاس نهم...
خاندان مرشد در یزد (5)
حسین مسرّتزندگی نامه ها به ترتیب الفبای القاب می آید.دکتر محمّدحسن مرشدمحمّدحسن مرشد، فرزند محمّدحسین مرشد و صغری، اجداد وی حسین و علی مرشد بودند.نیای وی هفت نسل پیش به مهرشاه زرتشتی می رسد.محمّدحسن در تاریخ 9 اردیبهشت 1282 ش در شهر یزد به دنیا آمد.وی پس از گذراندن تحصیلات مقدّماتی و متوسّطه در یزد ...
خاندان مرشد در یزد (6)
حسین مسرّتزندگی نامه ها به ترتیب الفبای القاب می آید. نگارنده موفّق به دیدن شمارههای 4 و 6 این نشریه در یزد که نزد علی لغوی بود، شده است. (مسرّت) او در سال 1339 ش به نمایندگی مجلس شورای ملّی انتخاب شد، ولی کمی پس از آن به دلیل نامعلومی استعفا داد. دکتر مرشد درسال های پایانی خدمت خود در سال 1354ش از ...