اطلس سلامت شهرستان یزد*

(معرّفی کتاب)

حسین مسرّت

به کوشش آقای دکتر مسعود میرزایی و همکاران مجموعه کتابی با عنوان« سیمای سلامت مردم یزد» طیّ چند سال گذشته منتشر شده است.. سه کتاب از این مجموعه با عناوین: مردم شناسی و جامعه شناسی یزد (1396)، شیوۀ زندگی مردم یزد (1397) و بیماری های مردم یزد (1397) منتشر شده است که در کتاب یزد، یادگار تاریخ، جلد3ص 443-444.به آن ها اشاره شده است. به تازگی در همین سلسله کتاب های اطلس سلامت شهرستان یزد (1399) اثر آقایان دکتر محسن میرزایی و دکتر مسعود میرزایی و نیز تغذیۀ مردم یزد (1400) منتشر شده است.

این کتاب و این آثار به حمایت دانشگاه علوم پزشکی یزد منتشر شده،ولی ناشر کتاب نخست، انتشارات تندیس تهران و دیگری انتشارات مهراوش است. بهای هر جلد ۸۰ هزار تومان است. جلد ششم این مجموعه نیز با عنوان« ژنتیک و متغیرهای خون مردم یزد» به کمک متخصصان فن در دست نگارش است.

«این کتاب ها حاصل طرح سلامت مردم یزد (یاس) است که به کوشش اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی یزد و به رهبری جناب آقای دکتر مسعود میرزایی از سال 1393 در دست اجراست. در این طرح بیش از 30 پزشک نامدار یزد وشمار زیادی از دانشجویان علوم پزشکی همکاری می کنند. در مرحلۀ نخست آن ۱۰۰۰۰ نفر از مردم شهرستان یزد به صورت تصادفی گزینش شدند و با آزمایش های گوناگونی (هم آزمایش و هم پرسشگری و اندازه گیری شاخص های تن سنجی) در مناطق مختلف یزد مورد بررسی قرار گرفتند. مثلاً می دانید که یزد یکی از شهرهای با آمار بالای دیابت یا بیماری قند هست. در این طرح به عوامل اجتماعی، شیوۀ زندگی و عوامل خطر از جمله تغذیه افراد بیمار و در معرض خطر پرداخته می شود. در جلد چهارم، اطلس سلامت شهرستان یزد به تفاوت های این بیماری ها و عوامل خطر آن در سطح مناطق 5 گانۀ شهر یزد و نیز شهرهای شاهدیه ، زارچ ، حمیدیا و نیز روستاهای شهرستان یزد پرداخته می شود. ۱۰۰۰۰ نفر شرکت کنندگان در طرح به صورت نمونه تصادفی انتخاب شده و آیینۀ تمام نمای نه تنها شهرستان یزد بلکه به نوعی استان نیز می باشند».

چند وقت پیش که با آقای دکتر مسعود میرزایی صحبت می کردم گفتند : بسیاری از یزدی ها حتی با خبر نیستند که کار به این مهمی در حال انجام است و از طریق آن می توانند شیوۀ تغذیۀ خود را به گونۀ مناسب اصلاح نمایند.، خوشبختانه این کتاب ها را کتابفروشی نیکوروش و کتابخانه های دانشگاه علوم پزشکی دارند، ولی برخی کتابفروشی ها ندارند.

چه خوب است که همۀ مردم یزد به ویژه کسانی که به سلامت خودشان اهمیّت می دهند، این کتاب را بخوانند و بدانند که با چه شیوه هایی می توانند درست زندگی کنند. این کتاب با حمایت بنیاد نخبگان استان یزد نیز به صورت مجموعه منتشر شده است که کار بسیار خوبی است.

این کار نخستین بار در شهر یزد انجام شده و می تواند در دیگر شهرها و استان های ایران هم این طرح پیگیری شود. برای سلامت اجتماعی مردم استان یزد بسیار سودمند است.

خاکی: استاد گلایه هم داشته باشم، اکثر کتاب هایی که شما معرّفی می کنید، کتاب هایی بسیار جامع و کاملی هست و واقعاً برای مردم یزد و شنوندگان مفید هست. امّا متاسفانه می بینیم که این کتاب ها به طور گسترده در اختیار و در دسترس نیست. علت چیست؟

جناب خاکی ببینید الان جلوی روی من چیزی حدود ۱۰۰ عنوان کتاب هست که در سال ۱۴۰۰ چاپ شده، طبعا من انتخاب می کنم کتاب هایی را که بهترین کارآیی و استفاده را دارد و می تواند سودمند باشد. پس ۱- این کار را می کنم، ۲- تا اندازه ای این کار جنبۀ تبلیغی دارد، ولی چون کتاب است، اشکالی ندارد و اینکه کدام کتابفروشی هم دارد و تنها چیزی که هست به دلیل اینکه در ایران بهای کتاب به نسبت دیگر کشورها ارزان تر است، ولی از آن طرف ،قدرت خرید مردم کم هست. این گلایه را باید بکنم که مدیران فرهنگی یا ارشد استان باید بودجۀ کلانی را در اختیار نهاد کتابخانه های استان بگذراند که کتاب ها را خریداری کرده و در کتابخانه ها باشد تا مردم بتوانند استفاده کنند.

خاکی: بسیاری از کتاب ها هم به لحاظ عنوانی و محتوایی بسیار مفیدند و ان شاالله آن هایی که علاقمند به کتاب هستند بتوانند به راحتی به آن دسترسی داشته باشند. استاد واقعا استفاده کردیم.

جناب خاکی این کتاب هم می تواند مورد استفادۀ مردم باشد و هم مورد استفادۀ پزشکان باشد. یعنی پزشکان باید بدانند در منطقۀ یزد این بیماری ها رایج است و چطور باید با آن مقابله کنند و تصمیم گیران و برنامه ریزان کلان استان که می خواهند خانۀ سلامت درست کنند، درمانگاه درست کنند، کارهایی بکنند ، بدانند چه نقاطی در معرض خطر هستند و بیشتر آنجا کار بکنند و دارو را با قیمت مناسب در دسترس بگذارند و کارهای خیری که خوشبختانه مردم یزد در سراسر ایران بدان نامی هستند بدان دست زنند.

* برنامۀ رادیویی چادی شب از صدای مرکز یزد (15/9/1400).