بالِشتک

حسین مسرّت

در گویش یا زبان تاجیکی برای واژۀ اِستامپ « estampe » که یک واژۀ بیگانۀ فرانسوی است، برابر نهاد بسیار زیبای بالشتک گذاشته شده که کاربرد آن بسیار آسان تر از جوهرگین فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران است.

معنی استامپ در لغت نامه دهخدا:

استامپ. [ اِسم ] (فرانسوی ، اِ) مُهر. || آلتی حاوی رنگ یا سیاهی که برای رنگ دادن به مُهر به کار برند :

بر روی میز، دفترکی خط کشیده بود

چون لاشه ٔ برآمده ستخوانش از جسد

پهلوی آن دواتی و در جنب آن دوات

پاکت سه چار دانه و استامپ یک عدد

ادیب الممالک فراهانی

برابر پارسی: جوهرگین، مُهر

« estampe » فرانسوی (البته امروزه این واژه در زبان فرانسه به معنی «چاپ دستی» است)

اسم، مُهر، مُهری که روی کاغذ میزنند.

جعبهای کوچک حاوی بالشتک آغشته به جوهر، جوهرگین. (فرهنگ لغت معین)

منابع:

«استامپ»: معادل آن را «جوهر گین» قرار دادهاند. این کلمه از ترکیب دو اسم ساخته شده است. این معادل در زبان فارسی وجود نداشته و جزء کلمات معادل سازی شدۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی محسوب میشود. این معادل در زبان امروز بهکار نمیرود و کاربرد کلمۀ لاتین را بیشتر مشاهده میکنیم. دلیل این امر به مسئله زیباشناسی باز میگردد. (باشگاه خبرنگاران جوان؛1/4/1394)