روزهای دوشنبه نگاهی به «سفرنامۀ تاجیکستان» (10)

مرتضی یاوریان

تاجیکستان پس از فروپاشی حکومت تمامیّتxadخواه شوروی در سال 1991 م به استقلال میxadرسد، امّا یک سال بعد، دچار جنگxadهای داخلی میxadشود که تا چند سال ادامه میxadیابد. آثار مخرّب اجتماعی و اقتصادی و... این جنگxadها آنچنان گسترده و ریشهxadدار بوده که با وجود تلاشxadهای دولت و ملّت برای بهسازی و آبادی، همچنان وجود داشته است.

سالxadهای آغازین بعد از هر جنگ، دوران گذار و انتقال است و مانند دورۀ نقاهت بیماری است که تازه از بیماری برخاسته، امّا عوارض آن هنوز وجود داشته و از پیکرش دور نشده است. مسرّت با حضور در مراکزی چون بازارها و بازارچهxadها و باشگاهxadهای شبانه، همچنین گفتگو با آگاهان و تحلیلxadگران تاجیک بسیاری از این عوارض را دیده و دریافته و بهخوبی تصویر کرده است. یکی از آنها وضعیت رقّتxadبار زنانی بوده که شوهران خود را یا در جنگ ازدستداده، یا آنها را دور از خانواده، در کشورهای دیگر دیدهxadاند.

او در کنار این صحنهxadهای تلخ و نازیبا، صحنهxadهای زیبا هم فراوان دیده است. پیوندهای گرم خانوادگی، رفتارهای اجتماعی پسندیده، شادی و سرزندگی مردم، احترام به مفاخر، امنیّت اجتماعی و آزادی احزاب و قومیّتxadها ازجمله تصویرهای زیبایی است که مسرّت، بارها دیده و ستوده است.

«سفرنامۀ تاجیکستان» درمجموع از آثار خواندنی مسرّت است و با توجّه به ویژگیxadهایی که دارد، میتواند بهعنوان یک منبع مطمئن برای شناخت این سرزمین، بهویژه در دوران گذار جنگxadهای داخلی فراپیش نظر باشد.

***

پیxadنوشت:

1- علیxadاکبر جعفری ندوشن، «کارنامۀ فرهنگی و ادبی حسین مسرّت»، دوماهنامۀ فرهنگی – اجتماعی یزد و یزدیxadها، سال سیزدهم، شمارۀ پنجاه و سوم، مرداد و شهریور 1400، ص 7.

2- سید فرید قاسمی، ویکیپدیا، دانشنامۀ آزاد، تاریخ مراجعه: 28/3/1401.

3- «کتاب کاو پژوهنده»، یزد و یزدیxadها، همان، ص 38.

4- «کارنامۀ آثار حسین مسرّت»، همان، صص 104-99.

5- اصغر دادبه، «یزدانۀ مسرّت»، همان، ص 15.

6- مجید جوادیانxadزاده، «کاریز جوشان فرهنگ»، همان، صص 34-33.

7- کارنامۀ سیسالۀ حسین مسرّت، واحد پژوهش نشر مهرگردان، تهران، مهرگردان، 1394، ص 12.

8- علیxadاکبر جعفری ندوشن، «کارنامۀ فرهنگی و ادبی حسین مسرّت»، همان، ص 7.

9- حسین مسرّت، «روز یا هفتهxadای را به کتاب اختصاص دهیم»، روزنامۀ اطلاعات، شمارۀ 18208، 8 تیر 1366، ص 15.

10- همو، «بنیاد حفظ آثار بزرگان»، یزد و یزدیxadها، همان، صص 92-91.

11- همو،